4 Januarie 2005
IS CENTURION NOG AFRIKAANS? (VIR DAN ROODT EN ANDER) ...
Die afgelope paar weke het ek my stee in die Laaste Buitepos verlaat en na baie hoeke van die land gereis. Engels pla my nie, maar af en toe is dit nodig om in plekke te wees waar jy net Afrikaans hoor. Dis soos ‘n inspuiting om te ontstres, al weet jy nie eens dat jy gestres was nie.
So het ons plekke in die Wes- en Noord-Kaap en die Vrystaat besoek. En Centurion.
In Centurion het ek weer bewus geraak van ‘n verskynsel wat my ‘n jaar of twee, drie al opval: in openbare plekke hoor jy feitlik net Engels.
Ons het ‘n hele paar keer in Verwoerdburgstad se winkelsentrums gaan rondstap. "Mens sal nie sê dis ‘n Afrikaanse plek nie," het ek opgemerk, met Dan Roodt-hulle se kaart vir ‘n Afrikaanse hartland in gedagte.
"Dis toeriste," probeer my jongste seun my troef, "kuiermense hang rond in winkelsentrums." "Hierdie toeriste," troef ek hom terug, en omsingel die oorvol parkeerterreine met ‘n swaai van die arm, "kom byna sonder uitsondering van GP af."
As ek ‘n rowwe skatting moes maak, sou ek sê slegs een uit elke vyftig wit mense wat in die winkelsentrum rond geroes en gemoes het, het Afrikaans gepraat. ‘n Bruin gesin het met mekaar Afrikaans gepraat. ‘n Swart man en vrou het in Afrikaans staan en gesels. In Bugatti’s is Afrikaans vir wit kelners ‘n alien language.
Nou ja, dis nie ‘n wetenskaplike opname nie. Maar op die ander plekke waar ek die vakansie was, het jy geen twyfel oor Afrikaansgeid gedurig om jou nie.
Verstaan my mooi, ek is nie sinies oor Dan-hulle se idees nie. Ek het self geen beginselbeswaar teen die idee van groepselfbeskikking nie. Maar smaak my dat ek eerder my Afrikaanse tuisland sou wil hê iewers in die binneland van die voormalige Kaap Provinsie, waar jy nie met die hand agter die oor hoef te staan om Afrikaans te hoor nie.
Sterkte aan almal vir die nuwe jaar.
Swys
terug
